Kiến trúc hệ — ba tầng và các điểm chốt của một đơn hàng
Nếu bản đồ tri thức là mặt bằng thì kiến trúc hệ là bản vẽ kết cấu: bản vẽ ấy nói ai được làm gì, đọc gì, và ở chỗ nào thì phải dừng lại xin ý kiến. Trang này trình bày bản khung — khi đồng hành, ba tầng được nạp nội dung thật và người của anh chị ký ở mỗi tầng.
Ba tầng — chúng tôi hay ví với một ngôi nhà, vì cả hai bên đều hình dung được ngay
Một hệ thống chạy được cần đủ ba tầng. Thiếu tầng vai thì AI trả lời như người ngoài. Thiếu tầng tri thức thì trả lời trôi chảy bằng những mảnh chưa ai kiểm. Thiếu tầng quy tắc thì trả lời cả những việc đáng ra phải hỏi người.
| Tầng | Trong ngôi nhà | Trong doanh nghiệp | Nói bằng chuyện người |
|---|---|---|---|
| VAI | ai ở phòng nào | About Me — bản người đứng đầu ký, rồi mỗi phòng một bản kế thừa | như ngày đầu nhận một người vào quầy tư vấn: nói cho người ấy biết mình phụ trách nhóm hàng nào, báo giá cho ai, mức chiết khấu nào tự chốt được, mức nào phải trình |
| TRI THỨC | đồ đạc để đúng chỗ | tám kho có mã, mỗi kho một sổ, một người giữ | như kho hàng có nếp: tra mã là ra đúng kệ, chưa phải hỏi từng người |
| QUY TẮC | nội quy của nhà | Luật 0 — ba mức: Tuyệt đối · Bắt buộc · Tham vấn | như những điều một người phụ trách kênh lâu năm không bao giờ cho phép hứa với khách — nay viết ra thành quy tắc có mã, để người kế nhiệm và Agent cùng giữ |
Luật 0 — ba mức, để hệ biết khi nào tự làm và khi nào phải hỏi người
Luật 0 là tên riêng của tầng quy tắc. Mỗi quy tắc thuộc đúng một mức, và mức ấy quyết định hành vi của hệ khi gặp tình huống. Bấm từng ô để xem mức đó hoạt động ra sao.
Không cam kết hàng sẵn hoặc ngày giao khi chưa có căn cứ xác nhận; không tự đổi mã hàng hay dùng hàng ngoài điều kiện kỹ thuật. Thiếu điều kiện thì dừng; chữ ký quản trị không biến dữ liệu thiếu thành đã kiểm.
Việc chỉ được đi tiếp khi có chữ ký của người có thẩm quyền, kèm mã quy tắc. Ví dụ khung: chiết khấu vượt mức đã định cho một đơn.
Tình huống mới được hỏi đúng người. Câu trả lời là đề xuất chờ kiểm phạm vi, nguồn và người có quyền duyệt; chỉ phiên bản được duyệt mới có hiệu lực.
Một việc chưa có tiền lệ xuất hiện trong lúc làm. Người phụ trách ghi lại bối cảnh, chưa cần soạn tài liệu.
Trong kinh nghiệm chung thì hỏi trưởng bộ phận; vượt ra ngoài thì hỏi nhà cung cấp.
Người có thẩm quyền chốt, kèm lý do. Lý do quan trọng ngang câu trả lời, vì lần sau bối cảnh có thể khác.
Quy tắc vào kho LUẬT 0 với mã, mức, người ký, ngày. Agent đọc được từ lúc này.
Lần sau gặp lại, hệ dẫn đúng mã. Quy tắc hết phù hợp thì đánh dấu, không xoá — lịch sử là thứ giải thích vì sao hôm nay làm thế.
Sáu điểm chốt — mỗi điểm một người ký, một điều kiện để đi tiếp
Một đơn hàng đi từ lúc khách hỏi tới lúc chăm sóc sau giao. Ở sáu chỗ dưới đây, hệ dừng lại và đòi một điều kiện trước khi cho đi tiếp. Đây là bản khung — số điểm chốt và tên của anh chị được vẽ lại trong buổi đầu tiên theo đúng cách anh chị đang chạy.
Một người chịu trách nhiệm chính cho mỗi cơ hội hoặc đơn; cùng khách có thể có nhiều dự án. Ghi mã khách, kênh, người phối hợp và lịch sử chuyển giao.
Đúng mã, quy cách, kênh, tiền tệ, điều kiện thuế/phí và thời hạn; chiết khấu theo quyền. Lưu phiên bản được duyệt, thay đổi có bản mới và xác nhận khi cần.
Người quản kho xác nhận tồn có thể giao, giữ hàng cho đúng đơn và hạn giữ. Người có quyền kiểm điều kiện thanh toán; hàng đang về có xác nhận riêng. Chưa đủ căn cứ thì ghi dự kiến, chưa cam kết ngày giao.
Khớp mã, quy cách, số lượng, lô khi cần, giá và ngày dự kiến về theo xác nhận. Đổi mã hoặc ngày về phải kiểm ảnh hưởng đơn khách và được duyệt.
Tách nhận tạm, giữ riêng chờ kiểm và đủ điều kiện xuất. Hàng lệch hoặc thiếu chứng từ bắt buộc chưa được giao; chữ ký không thay kết quả kiểm thực tế.
Kiểm điều kiện xuất theo đơn, nơi nhận, từng đợt giao, người nhận và số lượng thực nhận. Thiếu, hỏng, đổi trả hoặc bảo hành có người phụ trách, hạn xử lý và chứng từ; chưa đóng khi nghĩa vụ còn chưa rõ.
Ranh giới AI và người — vẽ bằng từng khâu, không bằng khẩu hiệu
| Việc | Ai làm |
|---|---|
| Tra giá theo phiên bản, đọc tồn có thời điểm, so sánh mã thay thế, nhắc việc | AI theo quyền đã duyệt; chỉ đề xuất khi đủ dữ liệu |
| Duyệt giá/chiết khấu, xác nhận giữ hàng và ngày giao, chấp thuận thay thế, ký kết quả kiểm | Người có trách nhiệm; phải có căn cứ và đủ điều kiện |
| Dữ liệu quá hạn, không khớp hoặc chưa rõ quyền | Dừng tác vụ phụ thuộc và hỏi người giữ nguồn; giữ nguyên chứng từ đã ký |
Cửa vào
Kiến trúc hệ của doanh nghiệp anh chị được dựng trong tuần 1 và tuần 2, sau khi bản đồ tri thức đã có tên người giữ từng kho. Chỗ nào chưa rõ, anh chị cứ hỏi — chúng tôi trả lời bằng ví dụ từ nghề.
Liên hệ — Hotline · Zalo · EmailĐây là bản khung. Số điểm chốt và ba mức Luật 0 của doanh nghiệp anh chị do người đứng đầu chốt và ký.